Christmas is the season of love, forgiving, spending and making resolutions ( the firm decision to do or not to do something, like losing weight.) Let us see the extent to which you are ready for this season. Please read the questions carefully then answer them.

1- Christmas is a time to renew:

a- your blogs.

b- your friendships.

c- your energy level.

d- your bonds of love.

e- all of the above.

2- How do you behave at Christmas? Do you prefer to forgive someone who has hurt you or continue holding a grudge against that person (that is you continue being hurt, carrying negative emotions)? Do you think forgiving is easy or difficult? Explain why.

When someone hurts me I forgive them but if they continue to hurt me I just take them out of my life, because people with negativity cause you to suffer from emotional stress. I would rather have people around me with positive aura rather then people with negative aura.

3- What are some of the decisions, resolutions you would make at Christmas? Remember, resolutions are firm decisions to do or not to do something.

Ever since I was a kid I’ve always had trouble making decisions. Over the years I had to make decisions for my future so this Christmas I’ve decided to study my music and my art so I can get into an art/music University.

4- You like to say “thank you” to someone. How do you do it?  Do you do it verbally, or you buy presents, gifts, or do something else. Clarify.

It depends on when a stranger outside helps me with something I thank them verbally but when someone very close to me like a friend or a teacher helps me with exams and stuff I prefer to thank them with a gift as a token of gratitude.

5- What are some of the Armenian customs/traditions you would like to change during Christmas and New Year?

There is nothing that I would change. Every custom/tradition has its own uniqueness. Every custom and tradition has a very special meaning behind It and If I change them It won’t have the same meaning It had all these years.

6- If you had 50000 AMD in your pocket to spend during this holiday. What would you spend your money on?

I would buy gifts for my family. I really love buying gifts for the ones I love.

7- If you were the prime minister of Armenia for one day, what would you do for your country?

If I were the prime minister of Armenia I would add more subway stations because I think it’s even more convenient than a bus. Also it’s safe and eco-friendly.

1. Ներկայացրե՛ք Երվանդ 1-ին Սակավակյաց և Տիգրան 1-ին Երվանդյան արքաների օրոք տեղի ունեցած կարևոր իրադարձությունները.
2. Համեմատե՛ք Վանի թագավորության և Հայկազուն Երվանդականների թագավորության պետական կարգը.

1․ Ք․ա․ 580-570-ական թթ․ հայոց գահ բարձրացավ Երվանդ I Սակավակյացը։ Նրա անունով Հայկազունիների մի ճյուղը ստացել էր Երվանդունի անվանումը։ Նրա օրոք հայոց զորքը ուներ 40-հազարանոց հետևակ և 8 հազար հեծյալ։ Հայաստանի սահմանները տարածվում էին Կուր գետ, Սև ծով, Մարաստան և Հյուսիսային Միջագետք։ Երվանդ Սակյավակյացը Մարաստանի արքա Կիաքսարի դեմ պատերազմելով պառտվում է և ստիպված էր լինում ընդունել մարական գերիշխանությունը։ Աժդահակի օրոք, Երվանդ Սակյավակյացը ապստամբություն է կազմակերպւմը որը ձախողվում է և հայոց ընտանիքը ընկնում է մարական ծուղակը։ Մարաստանի գերիշխանությունը կործանվում է երբ Երվանդ I Սարկավակյացի որդի Տիգրան I Երվանդյանը պարսից արքա Կյուրոս Մեծի հետ միաանալով ապստամբում է Մարաստանի դեմ։ Տիգրանը լավ հարաբերությունների մեջ էր Մարաստանի արքա Աժդահակի հետ և պատրաստ էր իր քրոջը Տիգրանուհուն ամուսնացնել նրա հետ, բայց երբ իմանում է որ նա ամուսնությունը օգտագործում էր քաղաքական նպատակներով նրա դեմ պատերազմ է իր դաշնակից Կյուրոս արքայի հետ։ Ապստամբությունը սկսեց Ք․ա․ 553թ․, որը գլխավորում էր Կյուրոս արքան, իսկ Տիգրանը գլխավոր դաշնակիցն էր։ Տրդատը 539թ․գրավում է Բաբելոնը և հայոց արքա թագադրվելուց բացի, դառնում է Կյուրոսի տերության արևմտյան կեսի փոխարքա։ Նա մահացավ Ք․ա․ 525թ․ գահը փոխանցելով իր երեք որդիներից Վահագնին։

2․ Հայկազուն-Երվանդակնների և Վանի թագավորության գլուխ կանգնած էր թագավորը։ Այդ թագավորությունների արքաները իրավունք ունեին պատերազմ հայտարարել, այլ երկրների հետ պայմանագրեր կնքել, քաղաքներ հիմնադրել և այլն։ Հայկազուն-Երվանդականների արքայից հետո կարևորագույն դեմքը քրմապետն էր, իսկ Վանի թագավորության արքային կից կանգնած էր նրա խորհդականները։ Ք․ա․ 521-331թթ․ Հայկազուն-Երվանդականները շարնակում էին Հայաստանում իշխել, բայց նրանք ենփարկվում էին Աքեմենյաննրին՝ սատրապի կարգավիճակով և այդպես կորցրեցին իրենց իրավունքները։

Առաջադրանք.
1. Ներկայացրե՛ք Էրեբունի բերդաքաղաքի հիմնադրման պատմությունը /օգտվելով տարբեր աղբյուրներից/:
2. Ներկայացրե՛ք Վանի թագավորության պետական կառավարման համակարգը և բանակի կազմը:

1․ Էրեբունի ամրոցը հիմնադրվել է Արարատյան դաշտում Ք.ա. 782թ․-ին Արգիշտի I-ի (Ք.ա. մոտ. 786-764 թթ.) կողմից։ Նա այնտեղ է վերաբնակեցրել Խաթե և Ծուփանի երկրներից 6600 զինվոր : Արգիշտի I-ի հաջորների օրոք, երբ Վանի թագավորությունը կորցրել էր իր դերն ու հզորությունը, վերածվել էր հսկայական մառանի, որտեղ տեղադրվել են մոտ 40 000 լ տարողություն ունեցող 40 և ավելի հսկայական կարասներ` գարեջրի և գինու համար: Ամրոցի տարածքը բաժանված է 3 մասի`   պաշտամունքային, պալատական և տնտեսական։ Ամրոցի տարածքի մի մասը շրջապատված է հզոր պարիսպներով: Մոնոլիտ ժայռի վրա բարձրացվել և հարթեցվել են հսկայական քարե զանգվածներ, շարվեց 2մ բարձրություն ունեցող գետնախարիսխը և 8 մ-անոց պարսպապատը` հում աղյուսից: Էրեբունի անվան ծագման մասին գրականության մեջ կան տարբեր կարծիքներ: Դրանց համաձայն՝ էրեբունի նշանակում է «հաղթանակ», «գրավում»:Նաև կան այլ կարծիքնր թե Էրեբունի նշանակում է «ազատների» քաղաք։

2․ Վանի թագավորության ժամանակաշրջանում Ք․ա․ VIII-VIIդդ․, տեղի ունեցավ բազմաթիվ իշխանություների համադաշնության անցումը կենտրունացված պետուտյան։ Այդ անցումը նկատվեց Սարդուրի II-ի կառավարման ժամանակ։ Ռուսա I-ը շարունակեց գերկենտրոնացված պետություն ստեղծել։ Այն ամբողջովին ավարտվեց Ռուսա II-ի օրոք։ Ստեղծվեց կենտրոնացված միապետություն որը պահապանվեց մինչև Արշակունյաց թագավորության անկումը 428 թվականին։ Վանի թագավորությունը հինարևելյան միապետություն էր։ Պետության թագավորի իշխանությունն անսահմանափակ էր և ժառանգական։ Նրա կառավարության տակ էին գտնվում երկրի գերագույն իշխանությունը, դատավարուտյունը, զինված ուժերի հրամանատաությունը և այլն։ Թագավորը համարվում էր գերագույն աստված Խալդիի ներկյացուցիչը երկրի վրա։ Նրան կից կանգնած էր Ավագների խորհուրդը։ Նրա մեջ մտնողներին համարում էին արքայի <<խորհրդականներ>>։ Վարչական առումով պետությունը բաժանվում էր խոշոր մարզերի։ Մարզերը կառավարում էին արքունի կառավարիչների կողմից։ Բարեփոխումներ կատարվեցին նաև բանակում։ Իշպուինի և Մենուայի օրոք դաշնային զորաջոկատները և աշխարհազորները փոխարինեցին արհեստավարժ զինվորականությամբ։ Այդ ստեղծած բանակի կազմում Ռուսա I-ի օրոք առանձնացվեց <<արքայական գունդը>>, ձևավորվեց <<մարզային զորքերը>>։ Զինված ուժերի կորիզը կազմում էր արքունի զորաբանակը։ Նրանք խաղաղ պայմաններում տեղակայվում էին արքունական բերդում, ամրոցներում և սահմանային զորանոցներում։ Պատերազմների ժամանակ նրանց միանում էին իշխանությունների զորամասերը, դաշնակից երկրների զինված ուժերը, իսկ նահրաժեշտության դեպքում միանում էին նաև աշխարհազորային գնդերը։ Զորքերի գերագույն հրամանատարը արքան էր։ Պատերազմի ժամանակ նրան օգնում էին առաջի և երկրորդ սպարապետները։ Պատերազմը Վանի թագավորության համար միակ աղբյուրն էր ստրուկներ ձեռքբերելու։ Ստրուկներն աշխատու էին քազաքների,տաճարների,ամրոցների, ջրանցքների ու ճանապարհների կառուցման և նորոգման վրա։

ՖԻլմի սկզբում նշվում են հանրահայտ բրենդներ, որոնցով կազմվում է ֆիլմի լոգոն, տվյալ բրենդների գործունեության մասնակցությունը մեր միջավայրի ստեղծմանը։ Ֆիլմում կադրերը մեծամասնությամբ թռչնի թռիչքի բարձրությունից են նկարահանված, որը թույլ է տալիս երկիր մոլորակը տեսնել ուրիշ տեսանկյունից և որդեգրել գլոբալ մտածողություն։ Գիտական տեսանկյունից են ներկայացվում կյանքի սկիզբը, մոլորակի առաջացումը։ Բոլոր տարրերը փոխազդման մեջ են անբաժան և ինքնուրույն հանդես չեն գալիս։ Նավթի հայտնաբերման ժամանակվանից մարդկության զարգացումը բարձրացել է ևս մի քանի մակարդակով, բայց արդյունքում շատացել են արտանետումները ,և նավթի դուրբերման համար օգտագործվում են ահռելի քանակությամբ ռեսուրսներ։ Մարդու գործունեության ընթացքում պեստիցիդների քանակը օդում անցնում է թույլատրելի սահմանը։ Տավարի միս արտադրելու համար օգտագործվում է տարեկան 13 հազար լ ջուր որը կարող է օգտագործվել ավելի շատ հացահատիկի արտադրության համար որով հնարավոր է կերակրել ավելի շատ մարդ։ Այնինչ հացահատիկի տարեկան բերքի 50%-ը վաճառվում է որպես բիովառելիք։ Ձկնատեսակները ոչնչացման եզրին են։ Կոլորադո գետը ցածր մակարդակի պատճառով այլևս չի թափվում օվկիանոս։ 40 տարվա մեջ Ամազոնիայի կանաչ տարածքը կրճատվել է 20%-ով։ Անտառների կրճատման այս տեմպով Բառնեո երկրամասը իսպառ կվերանա։ Հատկապես շատ կտրում են էվկալիպտի ծառերը որից ստանում են ցելյուլոզա։ Հայիթիի անտառի կրճատումը բերել է էռոզիայի։ Մոլորակի հյուսիսային մասում գլոբալ տաքացման պատճառով 40 տարվա մեջ սառույցը կրճատվել է 40%-ով։ Գրենլանդիայում վերջին տարիներին միջի ջերմաստւճանը բարձրացել է։ Սառույցները հալում են և թափվում օվկիանոսի աղի ջրերը։ Գրենլանդայի սառույցները կազմում են երկրագնդի խմելու ջրի 20%-ը և արդյունքում բարձրանում է օվկիանոսի ջրի մակարդակը որն ըստ կանխատեսումների ողողելու է մոտակա ափերը։ Գլոբալ տաքացումը վերջին հաշվով պատահում է ձեռնարկությունների արտանետած գազերից։ Բայց բարեբախտաբար մարդկությունը գտնում է ճանապարհը դեպի վերականգնում։ Բայց մինչ այդ բնակչության 20%-ը օգտագործում է 80% բնական ռեսուրսներ։ Աշխարհում զենքի համար 12 անգամ ավելի շատ միջոց է ծախսվում քան զարգացող երկրներին։ Գիտական, արդյունաբերական առաջընթացը չենք կարող ընդհատել, բայց և չենք կարող անմիտ օգտագործել ռեսուրսները չմտածելով եկող սերնդների մասին։

Առաջադրանք

1. Պատրաստել  նյութ՝ «Իմ կարծիքով՝ Հայկական լեռնաշխարհի ամենանշանավոր…» թեմայով.
-լեռնագագաթը
-գետը
-լիճը
-նահանգը /նշվածներից որևէ մեկը/.
2. Ներկայացրե՛ք Հնդեվրոպական Նախահայրենիքը և լեզվաընտանիքը.

1. Իմ կարծիքով՝ Հայկական լեռնաշխարհի ամենանշանավոր լիճը Սևանա լիճն է։Սևանի երկարություն`78 կմ է ,իսկ լայնություն` 56 կմ ։ Սևանա լիճը մեծությամբ երրորդ լիճն է՝ Վանա լճից և Ուրմիոյից հետո։ Այն ունեցել է   տարբեր անուններ՝ Գեղարքունի, Գեղամա ծով, Դարյա-Շիրին, Լակնիտիս Գյոկչայ։ Սևանա լճի մեջ են թափվում 28 գետակներ, և նրանից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը։ Լիճը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1916 մ բարձրության վրա։ Սևանա լիճի չորս կողմը շրջապատված է լեռներով` արևմուտքից՝ Գեղամա լեռները, հյուսիսից՝ Արեգունու լեռները, արևելքից՝ Սևանա լեռները, հարավից՝ Վարդենիսի լեռները։ Սևանա լճի ջուրը քաղցրահամ է և այնտեղ է բազմանում իշխան ձուկը։ Բայց լճի մակարդակի իջեցման հետևանքով իշխան ձուկը գտնվում է ոչնչացման եզրին է և գրանցված է Կարմիր գրքում:  Լճի իջեցմանը համընթաց բարձրանում է նաև ջրի ջերմաստիճանը և այդ պատճառով տուժում են ձկներն ու բուսատեսակները։ Սևանա լճի տարացքում է գտնվում Աղթամար կղզին։ Արևմուտքից Աղթամարին մոտ է Առտեր կղզին։ Հնագույն ժամանակներում Աղթամար կղզին կոչվում էր Այիդուս։ Կղզու անվանումը եկել է հին հայկական լեգենդի հերոս Թամարի անունից։ Այդ լեգենդի հիման վրա է հայ մեծանուն գրող Հովհաննես Թումանյանը գրել իր «Ախթամար» պոեմը։ Հնդեվրոպական Նախահայրենիքը իր մեջ ընդգրկել է Փոքր Ասիայի արևելյան հատվածը, Հայկական լեռնաշխարհը և Իրանական սարահարթի հյուսիսարևմտյան շրջանները։ Այդ շրջաններում, բացի հայերի նախնիներից, ապրել են նաև գերմանացիների, հույների, ռուսների, հնդիրանական և այլ հնդեվրոպական ժողովուրդների նախնիները։ Հնդեվրոպական մայր լեզվից առաջացել են ռոմանական, գերմանական, սլավոնական, հնդկական, իրանական լեզվաճյուղերը։ Լեզվաընտանիքը կոչվել է Հնդեվրոպական նախահայրենիք, քանի որ դրան պատկանող ժողովուրդները բնակեցրել են Հնդկաստանից մինչև Եվրոպայի արևմուտքը ձգվող երկրների գրեթե ամբողջ տարածքը։Ժամանակի ընթացքում հնդեվրոպական լեզուներով խոսող ցեղերը դուրս եկան նախահայրենիքից և հիմնեցին իրենց ապագա հայրենիքները։ Այդպես հայերը դառձան միակ հնդեվրոպական ժողովուրդը , ովքեր ձևավորվեցին հնդեվրոպական նախահայրենիքում և հասան XXI դար։

I.Text for reading comprehension

Foreign Exchange

Hotels and tourist trips don’t always give you the freedom to enjoy a holiday the way you want it. Why not swap your home (մի քանի օրով, շաբաթով կամ ամսով արտասահմանցու հետ կատարել տների փոխանակում. նա իր արձակուրդը անցկացնում է քո երկրում ու քո տանը, իսկ դու քո արձակուրդը անցկացնում ես նրա երկրում ու նրա տանը.) with another family and find out what life is really like in your dream destination?

A change may be as good as a rest, but when it comes to holidays, more and more people are discovering that home exchange – swapping your house with another family – is a good deal better than a package.

For a start, it’s a financial winner. Compared with the daunting cost of even the most reasonable fortnight in the sun in a hotel or rented apartment, you will be paying literally nothing for accommodation.

There is also the pleasantly reassuring feel that both houses are therefore occupied and not an open invitation to burglars and vandals. And instead of a soulless hotel, you are part of a genuine community, probably with your host’s friends and neighbors helping to make you welcome.

If both families have children they will make local friends – and have the run of the resident toy cupboard. Experienced swappers agree that living as guests in someone else’s house encourages mutual respect for each other’s property – although it is probably sensible to pack away vulnerable treasures.

Some of the most successful home-swap holidays have made firm friends of the families involved – with the children becoming pen pals and even getting together to organize their combined holidays in subsequent years.

Copy out the new words and look them up in the dictionary.  Դուրս գրեք նոր բառերը և նայեք դրանք բառարանում: 

accommodation– կացարան subsequent– հետագա vulnerable-խոցելի

Answer the questions

1. What do you think are the advantages of swapping homes with another family from a different country as a holiday?
2. Are any disadvantages mentioned?

1. It says in the text staying in hotels and renting apartments are very expensive but swapping homes are convenient because you don’t spend as much money as you would spend on hotels and apartments. And you are going to get the chance to make friends with the family you are staying with. You don’t feel as an outsider but as a family member.
2. There were no disadvantages in the text regarding to home swapping.

Choose the right word. 

1. She (needs to mend, needs mending) the carpet.
2. The walls of the apartment (need to paint, need painting).
3. Your hands (need to wash, need washing).
4. They (need to discuss, need discussing) this matter.
5. The dog is too thin. It (needs feeding, needs to feed) properly.

Translate the sentences into English

1. (Ես վերանորոգման տվեցի մեր փոշեկուլը:) I had the vacuum cleaner repaired.
2. (Ցուրտ է և ես չեմ կարողանա լվալ իմ ավտոմեքենան: Ես լվալ կտամ այն:)It’s cold and I can’t wash my car. I’ll have it washed.
3. (Վարսահարդարը կտրեց նրա մազերը: Նա կտրել տվեց իր մազերը:)The hairdresser cut her hair. She had her hair cut.
4. (Ինչ ես անում հիմա: Ես տունն եմ մաքրել տալիս հիմա:) What are you doing now. I’m having the house cleaned now.
5. (Ատամնաբույժը պլոմբեց իմ առջևի ատամը:) The dentist filled in my front tooth.

Առաջադրանք

1.  Բնապահպանական ի՞նչ խնդիրներ տեսաք մուլտֆիլմում
2. Գրել փոքրիկ վերլուծություն մուլտֆիլմի մասին՝ներկայացնելով բնապահպանական խնդիրներ
3. Ամփոփմիչ մասում ներկայացրեք ձեր կարծիքը նշված խնդիրների արդիականության և լուծումների մասին

<<Կղզի>> մուլտֆիլմը ստեղծվել է 1973թ, բայց դեռ այդ ժամանակ էլ հայտնի էր մարդու կործանարար ավերիչ բնույթը ։Վերջինիս աղետալի գործունեության արդյունքում առաջանում են բազմաթիվ էկոլոգիական խնդիրներ ։ Մուլտֆիլմում հերոսը փրկության կանչ է արձակում ։Փոքրիկ կղզին խորհրդանշում է երկիր մոլորակը։Այն լուռ հետևում է, թե ինչպես են <<փոթորիկները >>գալիս ավերում և հեռանում ։Մարդը բնության մեջ չարաշահում է ամենը , կործանելով միջավայրը, որտեղ ապրում է։ Չնայած էկոփոփոխությունները անմիջանակորեն , տեսանելիորեն մեզ վրա չեն ազդում , այնուամենայնիվ գլոբալ իմաստով հայտնի են բնապահպանական մի շարք խնդիրներ , որոնցից շատերը նշված են մուլտֆիլմում ՝օդի աղտոտվածությունը, գլոբալ տաքացումը ,մոլորակի գերբնակեցվածությունը, բնական ռեսուրսների սպառումը, թափոնների վերամշակման խնդիրը , կլիմայի փոփոխությունը, անտառահատումը ,օզոնային շերտի կրճատումը ։

Հարկավոր է գիտության առաջընթացն ուղղել բնության պահպանմանը։

Ի տարբերություն մուլտֆիլմի երջանիկ ավարտին,<< սերը կփրկի աշխարհը >> կարգախոսը ցավոք մեզ չի փրկի, և մեր ժամանակների մասին չէ ։Օրեցօր փոխվում է մեզ շրջապատող էկոհամակարգը,ինչը սթափեցնում է մեզ, մղում մոլորակի պատշաճ կերպով պահպանմանը։

Առաջադրաք 1

Ամառային արձակուրդներին ես մեկնեցի Ֆրանսիա, որտեղ ծանոթացա այնտեղի մշակույթին,մարդկանց ու նրանց նիստուկացին։ Այնտեղ, չնայած կառճ ժամանակով, հաճախեցի դպրոց, ձեռք բերեցի նոր ընկերներ։ Գրեթե ամեն ինչ տարբեր էր այն ամենից, ինչին որ ես սովոր էի։ Դասերը սկսում էին առավոտյան ժամը ութին և ավարտվում երեկոյան հինգին։ Դասամիջոցների ժամանակ երեխաները պարտավոր էին բակում սպասել մինչև ուսուցիչը գա և դիմավորի դասարանին։ Դասերը շատ հետաքրքիր էին անցնում։ Օգտագործում էինք <<խելացի գրատախտակներ>>, որոնցով աշխատելն ավելի հետաքրքիր էր և դյուրին։ Դպրոցի երեխաները շատ զվարճալի էին և համերաշխ․ չնկատեցի երեխաներին կռվելիս կամ վիճելիս միմյանց հետ։ Նկատեցի, թե այնտեղի մարդիկանց վերաբերմունքը ինչքան տարբեր էր միմյանց և ընդանրապես ամենինչի նկատմամբ։ Մարդիկ շատ հարգալից և հանդուրժողաբար էին վերաբերվում թե՛ օտարերկրացիներին և թե՛ բարեկամներին։ Այդ քաղաքը, որտեղ ամառս անցկացրեցի, շատ փոքր ու հին քաղաք էր,անունը՝ Թիեր։ Ուներ ավելի քան երեք հազար տարվա պատմություն։ Քանի որ քաղաքը հնուց ի վեր հայտնի էր իր բազմատեսակ անակներով, այն նաև կոչվում է << Դանակների քաղաք>>։ Ամառային ճանապարհորդությանս ժամանակ կարդացել եմ Ջերոմ Սելինջերի <<Տարեկանի արտում՝ անդունդի եզրին>> վեպը։ Այն պատմում է տասնվեցամյա Հոլդեն Քոլֆիլդի կյանքից մի հատված, ում վատ առաջադիմության համար դպրոցից հեռացնում են։ Գրքում Հոլդենի միջոցով նկարագրվում է դեռահասների վերաբերմունքը նրանց շրջապատող երևույթներին, նրանց վերաբերմունքը անարդարությանը և մեծահասակների կեղծավոր աշխարհին։ Իմ ամառային արձակորդները շատ հիանալի անցան, և ապագայում ցանկանում եմ ավելի շատ երկրներ այցելել։ Շատ եմ ուզում հետագայում այցելել Հարավային Կորեա, Ճապոնիա և այլն։